Bakı, 4 noyabr, AZƏRTAC

Tarixin müxtəlif dövrlərində Azərbaycan mütəfəkkirləri və maarifçiləri azərbaycançılıq məfkurəsinin ictimai-siyasi, hüquqi və ideoloji mahiyyətini açıqlayıblar. Onların sırasında A.A.Bakıxanov, M.F.Axundzadə, H.B.Zərdabi, Ə.Hüseynzadə, Ə.Ağaoğlu, M.Ə.Rəsulzadə, Ə.Topçubaşov, N.N.Nərimanov və başqa ziyalılarımızın adlarını çəkmək olar. Məlumdur ki, azərbaycançılıq ideologiyasının əsas təməl dayağı güclü, müstəqil və dayanıqlı dövlət ideyasıdır. Lakin onun müasir dövlət ideologiyası formasına salınması Ümummilli Lider Heydər Əliyevin adı ilə bağlıdır. Ümummilli Lider deyirdi: “Milli ideologiyamız tarixi keçmişimizlə, millətimizin adət-ənənələri ilə, xalqımızın, dövlətimizin bu günü və gələcəyi ilə bağlı olmalıdır. Bu ideologiya bütün xalqın, dövlətin mənafeyinə uyğun olmalı, müxtəlif sosial təbəqələrin bir ideya ətrafında birləşməsinə yol açmalıdır”.

Bu fikirlər Milli Məclisin Ailə, qadın və uşaq məsələləri komitəsinin sədri, professor Hicran Hüseynovanın "Azərbaycançılıq – xalqımızı birləşdirən siyasi və mənəvi gücdür?" sərlövhəli məqaləsində əksini tapıb.

AZƏRTAC həmin məqaləni təqdim edir:

“Ulu Öndər Heydər Əliyev azərbaycançılıq ideologiyasının əsas prinsiplərinin “dövlətçilik” və “milli vətənpərvərlik”dən ibarət olduğunu dəfələrlə vurğulayıb. Ümummilli Lider azərbaycançılıq ideologiyasını bütün ölkə vətəndaşlarını birləşdirən siyasi və mənəvi gücə çevirmişdi. Bu siyasət Ulu Öndərin ideyalarının layiqli davamçısı, Prezident İlham Əliyev tərəfindən uğurla davam etdirilir.

Dövlətimizin başçısı son günlər keçirilən ölkə və beynəlxalq əhəmiyyətli tədbirlərdəki çıxışlarında azərbaycançılıq ideologiyası ilə bağlı mühüm tezislər irəli sürüb. İlk növbədə, azərbaycançılıq kənar ideoloji təhdidlərə və sosial-psixoloji manipulyasiyalara qarşı ən güclü “immunitetdir”. Azərbaycan tarixən müxtəlif millətlərin dinc yanaşı yaşadığı, milli və dini tolerantlığın bərqərar olduğu ölkə olub. Burada hər bir xalqın və millətin nümayəndəsinə bərabər münasibət göstərilib. Azərbaycan xalqının adət-ənənələrini, milli-mənəvi dəyərlərini özündə birləşdirən baxışlar sistemi kimi azərbaycançılıq ideyası ictimai-siyasi proseslərə, konstitusiya sisteminə, xüsusilə də dövlət quruculuğuna müsbət təsir göstərir.

Azərbaycançılıq ideyasının kökündə millətçilik deyil, vətəndaşlıq dəyəri dayanır. Bu ideyanın məqsədi çoxmillətli Azərbaycan xalqının birləşməsinə və demokratik yolla inkişafına zəmin yaradan dəyərlər sistemini formalaşdırmaqdır. Çoxmillətli Azərbaycan xalqını birləşdirən azərbaycançılıq ideyası müstəqilliyin qorunmasına, demokratik inkişafın təmin edilməsinə, hüquqi və sosial dövlətin qurulmasına xidmət edir.

Azərbaycançılıq xalqımızın çox əzab-əziyyətlər bahasına nail olduğu tarixi sərvətdir. Bu, ilk növbədə, vahid və bölünməz Azərbaycanın qorunub saxlanılmasının və möhkəmləndirilməsinin siyasi əsasıdır. Bu gün azərbaycançılıq milli həyatın ahəngdarlığının, konfessiyaların dinc yanaşı yaşamasının, ölkədə yaşayan bütün etnosların qardaşcasına qarşılıqlı əlaqəsinin və təsirinin çoxəsrlik ənənəsini, onların ümumi taleyini, gələcək müstəqil Azərbaycanın bütövlüyü, inkişafı və firavanlığı uğrunda birgə mübarizəsinin ümumi tarixi təcrübəsini özündə ehtiva edir.

Biz azərbaycançılıq ideyası ilə özümüzü dünyaya tanıdır, onu mütərəqqi dünya dəyərlərini – tolerantlığı və etnik müxtəlifliyi özündə birləşdirən ideologiya kimi təbliğ edirik. Bu gün Azərbaycanın əsas prioritetlərindən biri milli adət-ənənələrimizin qorunması şərti ilə dünya birliyinə inteqrasiya etməsidir. Bu inteqrasiyada Azərbaycanın öz yerini tapması, eyni zamanda, milli kimliyini qoruyub saxlaması müstəsna əhəmiyyət kəsb edir.

Prezident İlham Əliyevin qeyd etdiyi kimi: “Azərbaycan xalqı əsrlər boyu müstəqillik həsrətində idi. Biz müxtəlif dövrlərdə başqa-başqa dövlətlərin tərkibində yaşamışıq. Amma öz milli xüsusiyyətlərimizi itirməmişik. Nəyin hesabına? Onun hesabına ki, öz ana dilimizi, mədəniyyətimizi saxlaya bilmişik, ədəbiyyatımız inkişaf edib, milli ənənələrimiz qorunub saxlanılıb. Budur, hər bir xalqın milli identifikasiyasını şərtləndirən əsas məsələlər”.

Qloballaşma şəraitində universal dəyərlərin qorunması

Azərbaycançılıq ideyası qloballaşma şəraitində universal dəyərlərin qorunmasını da vacib hesab edir. Beləliklə, milli-mənəvi dəyərlərin və milli kimliyin qorunmasının əsas dayağı, onların praktiki reallaşmasının təməli azərbaycançılıqdır. Mədəniyyətin mühüm elementi olan ümumi tolerantlıq vətəndaş cəmiyyətinin əsas əxlaqi prinsiplərindən biridir. Ölkəmiz tarixən milli və dini baxımdan tolerant bir ölkə olub. Həm tarixi mənbələr, həm də müxtəlif vaxtlarda ölkəmizə gələn xarici qonaqlar bunu təsdiq ediblər. Azərbaycanda tarixən çoxsaylı etnosların və müxtəlif dinlərin nümayəndələrinin birgə yaşamasına baxmayaraq, indiyədək bu ərazidə milli ayrı-seçkilik və dini qarşıdurma baş verməyib.

Azərbaycanda dini və milli tolerantlığın mövcudluğunu onun dövlətçilik tarixi də təsdiq edir. Məhz buna görə də tolerantlıq dövlət siyasətinin tərkib hissəsidir. Azərbaycan öz müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra Ümummilli Lider Heydər Əliyevin azərbaycançılıq konsepsiyasına uyğun olaraq, ölkədə dövlət-din münasibətlərinin, millətlərarası və dinlərarası dialoqun genişlənməsi üçün əlverişli şərait yaradılıb, bu sahədə beynəlxalq hüquq normalarına uyğun qanunvericilik bazası formalaşdırılıb.

Ulu Öndər deyirdi: “Azərbaycan əhalisinin çoxmilli tərkibi bizim sərvətimizdir, üstünlüyümüzdür. Dövlət, ölkə nə qədər çox xalqı birləşdirsə, bir o qədər zəngin olur, çünki onların hər biri ümumdünya mədəniyyətinə və sivilizasiyasına öz töhfəsini verir”.

Davam etdirilən müdrik siyasi-mənəvi xətt

Bu sahədə yaradılmış müdrik siyasi-mənəvi xətt dövlətimizin başçısı tərəfindən bu gün uğurla davam etdirilir və zənginləşdirilir. Prezident İlham Əliyevin və Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyevanın təşəbbüsü ilə keçirilən müxtəlifsəviyyəli tədbirlər Azərbaycanı regionda və dünyada tolerantlıq nümunəsinə çevirib. Azərbaycanda yaşayan bütün millətlərin, xalqların və etnik azlıqların nümayəndələri bizim vətəndaşlarımızdır, onların Vətəni Azərbaycandır. Onlar da Vətənin dar günündə mübarizəyə qalxıb, Vətəni erməni işğalçılarından azad etmək uğrunda mübarizə aparıblar. Bu, bizi dini ayrı-seçkilikdə, başqa dinlərə münasibətdə dözümsüzlükdə ittiham edənlərə layiqli və sərt cavabdır.

Müasir dövrdə azərbaycançılıq ideologiyası dövlət ideologiyası kimi öz təsir dairəsini genişləndirməklə ölkəmizin sosial, siyasi, iqtisadi və mədəni cəhətdən daha da inkişaf etməsinə zəmin yaradır. Ulu Öndər Heydər Əliyevin ideyalarını uğurla gerçəkləşdirən Prezident İlham Əliyev diaspor və lobbi quruculuğuna mühüm məsələlərdən biri kimi yanaşır. Ötən müddətdə bu istiqamətdə ardıcıl və sistemli tədbirlərin həyata keçirilməsini təmin edən ölkə başçısı müxtəlif ölkələrə səfərləri çərçivəsində soydaşlarımızla keçirdiyi görüşlərdə milli diaspor təşkilatlarının vahid, mütəşəkkil qüvvə kimi təşkilatlanmasının zəruriliyini önə çəkib, bunun ideoloji-siyasi konturlarını müəyyənləşdirib. Dövlətimizin başçısı müasir dövrdə bu sahəyə xüsusi diqqət ayırmadan xarici siyasətdə ciddi uğur qazanmağın qeyri-mümkünlüyünü çıxışlarında dəfələrlə vurğulayıb.

Azərbaycançılıq konsepsiyası bu gün cəmiyyətin inkişafının ideya təməlini təşkil edir. Prezident İlham Əliyev azərbaycançılıq məfkurəsini dövlətçiliyimizin ideoloji əsası kimi xarakterizə edərək demişdi: “Bizi əsrlər boyu bir millət, bir xalq kimi qoruyan, saxlayan dəyərlərimiz olub. Bu gün bu məsələyə çox böyük diqqət göstərilir. Bu gün qloballaşan, çətinliklərlə üzləşən dünyada milli dəyərlərimiz bizim dövlətçiliyimizin təməlini təşkil edir. Bizim dövlətçiliyimizin çox möhkəm ideoloji əsasları var. Azərbaycançılıq məfkurəsi bizim əsas ideoloji dayağımızdır”.

Bütün xalqları və dini icmaları birləşdirən ümummilli dəyər

Dövlət başçımızın azərbaycançılıq ideyasına xüsusi diqqət yetirməsi təsadüfi deyil. Azərbaycanın əldə etdiyi uğurların, sabit inkişafının, eləcə də tarixi Qələbəsinin əsasında cəmiyyətimizdəki ahəngdarlıq dayanır. Azərbaycan o nadir ölkələrdəndir ki, müxtəlifliyin və fərqliliyin vahid milli kimlik daxilində birləşə biləcəyini nümayiş etdirir. Azərbaycançılıq ideologiyası ölkəmizdə yaşayan bütün xalqları və dini icmaları birləşdirən ümummilli dəyər kimi çıxış edir. Biz təkcə Vətənimizlə fəxr etməməli, həm də onun gücləndirilməsi və möhkəmləndirilməsi üçün çalışmalıyıq. Çünki Azərbaycanın yeni tarixi göstərdi ki, kritik məqamlarda yalnız özümüzə arxalanaraq, vahid yumruq kimi birləşməklə bütün çağırışlara tab gətirməyə qadirik. Bu mənada azərbaycançılıq konsepsiyası bu gün cəmiyyətin inkişafının ideya təməlini təşkil edir”.