3 oktyabr – dövlətçiliyimizin taleyini müəyyən edən tarixi seçim - ŞƏRH
Bakı, 3 oktyabr, AZƏRTAC
Tarixdə elə günlər var ki, onların əhəmiyyəti bir hadisənin, bir qərarın, yaxud bir seçkinin çərçivəsinə sığmır. Belə tarixlər bütöv bir xalqın sonrakı inkişaf yoluna təsir göstərir, dövlətin gələcək istiqamətini müəyyənləşdirir. Azərbaycanın müasir dövlətçilik tarixində 3 oktyabr məhz belə əlamətdar günlərdən biridir. 1993-cü ilin bu günündə Ümummilli Lider Heydər Əliyevin Azərbaycan Prezidenti seçilməsi ölkənin son dərəcə mürəkkəb siyasi, hərbi və iqtisadi şəraitdən çıxa bilməsi üçün yeni dövlətçilik mərhələsinin başlanğıcı oldu.
Bu barədə AZƏRTAC-a açıqlamasında Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin deputatı Azad Novruzov deyib.
Deputat qeyd edib ki, 1993-cü il oktyabrın 3-də keçirilən prezident seçkilərində Ümummilli Lider Heydər Əliyevin Azərbaycan Prezidenti seçilməsi ilə ölkədə dövlət idarəçiliyinin sistemli şəkildə yenidən qurulması üçün yeni imkan yarandı. Oktyabrın 10-da keçirilən andiçmə mərasimində onun xalqa sədaqətlə xidmət edəcəyini və fəaliyyətini Azərbaycanın gələcək inkişafına həsr edəcəyini bəyan etməsi qarşıdakı siyasi kursun mahiyyətini ifadə edirdi.
Bu baxımdan, 3 oktyabrı yalnız prezident seçkilərinin keçirildiyi tarix kimi qiymətləndirmək onun siyasi əhəmiyyətini məhdudlaşdırardı. Bu tarix həm də iyunda başlanan milli qurtuluş prosesinin dövlət idarəçiliyində yeni mərhələyə keçməsi idi.
Yeni siyasi rəhbərliyin qarşısında dayanan birinci vəzifə sabitliyin bərpası idi. Çünki təhlükəsizliyin təmin edilmədiyi, dövlət hakimiyyətinin ölkənin bütün ərazisində işlək olmadığı, qanunsuz silahlı dəstələrin mövcud olduğu şəraitdə nə iqtisadi inkişafdan, nə hüquqi islahatlardan, nə də uzunmüddətli xarici siyasətdən danışmaq mümkün idi.
“Sonrakı dövrdə qeyri-qanuni silahlı birləşmələrin fəaliyyətinə son qoyulması, dövlət çevrilişi cəhdlərinin qarşısının alınması və idarəetmənin möhkəmləndirilməsi nəticəsində ölkədə ictimai-siyasi sabitliyin təmin edilməsi istiqamətində mühüm addımlar atıldı. Eyni zamanda, nizami ordu quruculuğuna xüsusi diqqət yetirildi. Siyasi müstəqilliyin davamlı olması üçün onun güclü iqtisadi əsasları formalaşdırılmalı idi. 1990-cı illərin əvvəllərində Azərbaycan ağır iqtisadi böhran keçirirdi. İstehsalın azalması, maliyyə çətinlikləri və keçmiş iqtisadi əlaqələrin dağılması ölkənin inkişaf imkanlarını ciddi şəkildə məhdudlaşdırmışdı. Belə bir vəziyyətdə Azərbaycanın malik olduğu enerji ehtiyatlarının ölkənin strateji inkişafına xidmət edən amilə çevrilməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyırdı.
1994-cü il sentyabrın 20-də imzalanmış “Əsrin müqaviləsi” bu siyasətin mühüm nəticələrindən biri oldu. Sənəddə göstərildiyi kimi, müqavilənin imzalanması Azərbaycanın enerji ehtiyatlarının beynəlxalq əməkdaşlıq əsasında işlənilməsinə və sonrakı illərdə yeni enerji layihələrinin həyata keçirilməsinə yol açdı. Azərbaycan neftinin müxtəlif marşrutlarla dünya bazarlarına çıxarılması ölkənin iqtisadi və geosiyasi imkanlarının genişlənməsində mühüm rol oynadı", - deyə o bildirib.
A.Novruzov qeyd edib ki, müstəqil dövlət yalnız sərhədlərdən və idarəetmə institutlarından ibarət deyil. Onu yaşadan həm də cəmiyyəti ümumi məqsədlər ətrafında birləşdirən milli ideyadır. Ümummilli Lider Heydər Əliyevin dövlətçilik konsepsiyasında azərbaycançılıq bu baxımdan xüsusi yer tuturdu. Azərbaycançılıq ölkə daxilində yaşayan vətəndaşlarla yanaşı, dünyanın müxtəlif ölkələrində yaşayan azərbaycanlıları da ortaq milli mənsubiyyət və dövlətçilik düşüncəsi ətrafında birləşdirən ideoloji xətt kimi formalaşdırıldı.
Diqqətə çatdırılıb ki, 1993-cü ildən sonrakı dövlətçilik siyasətinin mühüm istiqamətlərindən biri də Azərbaycanın beynəlxalq münasibətlər sistemində mövqeyinin möhkəmləndirilməsi idi. Azərbaycanın yerləşdiyi mürəkkəb geosiyasi məkan xarici siyasətdə xüsusilə çevik və praqmatik yanaşma tələb edirdi. Müxtəlif dövlətlərlə qarşılıqlı maraqlara əsaslanan münasibətlərin qurulması, beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlığın genişləndirilməsi, enerji və nəqliyyat layihələrinin həyata keçirilməsi xarici siyasətin əsas istiqamətlərindən oldu.
“Xarici siyasətin digər əsas istiqaməti Ermənistan–Azərbaycan münaqişəsi ilə bağlı Azərbaycanın mövqeyinin beynəlxalq aləmə çatdırılması və ərazi bütövlüyü prinsipinin beynəlxalq platformalarda müdafiəsi idi. Beləliklə, Azərbaycanın xarici siyasəti bir tərəfdən beynəlxalq əməkdaşlığa və inteqrasiyaya, digər tərəfdən isə milli maraqların və dövlət suverenliyinin müdafiəsinə əsaslanırdı”, - deyə deputat qeyd edib.
Onun sözlərinə görə, 1993-cü ilin Azərbaycanı ilə sonrakı illərin Azərbaycanını müqayisə etdikdə 3 oktyabrın siyasi mahiyyəti daha aydın görünür. Həmin dövrdə əsas məsələ dövlətin parçalanmasının qarşısını almaq, müstəqilliyi qorumaq və sabitliyi bərpa etmək idisə, sonrakı mərhələdə vəzifələr dəyişdi: dövlət institutlarını möhkəmləndirmək, iqtisadi inkişaf modelini formalaşdırmaq, beynəlxalq mövqeləri genişləndirmək və müstəqilliyi dönməz prosesə çevirmək lazım idi. Məhz buna görə 3 oktyabr 1993-cü il Azərbaycan tarixində bir seçki tarixindən daha geniş məna daşıyır.
“Bu baxımdan 3 oktyabr 1993-cü ildən başlanan mərhələnin ən mühüm nəticəsi Azərbaycanın gələcək inkişafının strateji istiqamətlərinin müəyyənləşdirilməsi oldu. Dövlətçilik, milli birlik, iqtisadi müstəqillik, hüquqi institutlar, güclü ordu və milli maraqlara əsaslanan xarici siyasət vahid inkişaf konsepsiyasının əsas istiqamətlərinə çevrildi.
3 oktyabrın tarixi mənası da məhz bundadır: həmin gün verilmiş siyasi seçim sonrakı illərdə təkcə hakimiyyətin deyil, müstəqil Azərbaycan dövlətinin inkişaf istiqamətinin müəyyənləşdirilməsinə təsir göstərən mühüm hadisə oldu”, - deyə Azad Novruzov əlavə edib.
Bölmənin digər xəbərləri
