Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi

“Xocalı” kədərinin kölgələri

“Xocalı” kədərinin kölgələri

Bakı, 26 fevral, AZƏRTAC

“Genosid” termini beynəlxalq hüquqda “qəsdən və sistemli şəkildə dövlətin milli, irqi, dini, siyasi və etnik qrupu tam və hissəvi şəkildə məhv etməsi” kimi tanınır. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş Assambleyasının soyqırımı cinayətinə öz tərifi vardır. Belə ki, bu, qətl anlayışı ilə yanaşı, insanların yaşamaq hüququnun inkar edilməsi kimi də xarakterizə edilir. Bunlar isə öz növbəsində soyqırımın “əhalinin qəsdən məhv edilməsi cəhdi” olduğunu bir daha sübut edir və genosidi “kütləvi qırğın” anlayışından tamamilə ayırır.

Bu fikirlər Milli Məclisinin deputatı Məzahir Əfəndiyevin “Xocalı” kədərinin kölgələri” sərlövhəli məqaləsində yer alıb. AZƏRTAC məqaləni təqdim edir.

İkinci Dünya müharibəsindən etibarən tarixin ən fəlakətli soyqırımları həyata keçirilib. Almanların yəhudilərə qarşı Holokostu, Bosniyadakı etnik təmizləmələr və Ruandadakı qırğınlar tarixin qanlı səhifələrinə çevrilib. Təəssüflər olsun ki, sülh və bəşəriyyətin əleyhinə olan cinayətlər müasir dövrümüzdə də davam edib və Azərbaycanın tarixində qanlı yaraya çevrilib.

Azərbaycan xalqı 1992-ci ilin fevralında televiziya ekranlarında öz həmvətənlərinin vəhşicəsinə öldürülməsinə: ölən uşaqların, təcavüzə məruz qalan qadınların, yaşlı insanların kəsilmiş cəsədlərinin, yerə səpələnmiş donmuş meyitlərin görüntülərinə dəhşətli şəkildə şahidlik edib, 600 sakin, 200-dən çox qadın, 83 uşaq, 70 qoca və 150 itkin düşən, 487 yaralı və 1270 mülki şəxs daxil olmaqla 613 azərbaycanlı mülki şəxsin girov götürülməsi ilə nəticələnən həmin gecə Azərbaycan və Ermənistan arasında baş verən Qarabağ müharibəsindəki ən ağır hərbi cinayətə çevrildi. Soyqırımı aktı nəticəsində “Xocalı” şəhəri demək olar ki, tamamilə məhv edilib.

Bu az deyilmiş kimi, qırğına məruz qaldıqdan sonra Xocalı şəhərini boşaltmağa çalışan mülki şəxslər Ermənistan qoşunları tərəfindən izlənilərək vəhşicəsinə qətlə yetirildilər. Ermənistan hökuməti tərəfindən düşünülmüş terror siyasətinin bir hissəsi olan Xocalı hadisəsi mülki insanları öldürmək və qorxutmaq yolu ilə onları bölgədən qaçırmaq cəhdi idi. Bu, Ermənistan ordusunun Qarabağ və Azərbaycanın digər bölgələrini işğal etməsinə imkan verəcəkdi. İstənilən şəkildə bu, təmiz və sadə bir etnik təmizləmə idi.

Xocalı faciəsinin Azərbaycan xalqının qan yaddaşı olduğunu dəfələrlə bəyan etmiş ulu öndər Heydər Əliyev hadisələrə beynəlxalq aləmdə əsl siyasi qiymətin verilməsinin zəruriliyini vurğulamış, bu məsələnin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması üçün əməli səy göstərmişdir.

Xocalı həqiqətlərinin dünyaya çatdırılması, beynəlxalq aləmdə yayılması, eləcə də bu soyqırımına obyektiv qiymətin verilməsi bu gün Azərbaycanın xarici siyasətinin prioritetlərindən biri olaraq müəyyənləşdirilib və bu istiqamətdə davamlı olaraq addımlar atılmaqdadır.

Həyata keçirilən tədbirlər çərçivəsində Heydər Əliyev Fondunun gördüyü işləri xüsusi qeyd etmək lazımdır. Fondun vitse-prezidenti Leyla Əliyevanın təşəbbüsü ilə 2008-ci ildən etibarən "Xocalıya Ədalət!" beynəlxalq kampaniyası çərçivəsində bu qırğının Azərbaycan xalqına qarşı törədilmiş soyqırımı aktı kimi tanınması üçün sərgilər, təqdimatlar, kitablar, müxtəlif dillərdə çap olunmuş jurnal və qəzet materialları nümayiş etdirilmiş, müxtəlif şəhərlərdə mitinqlər və konfranslar baş tutmuş, "Xocalı soyqırımı: siyasi, hüquqi və psixoloji aspektlər" mövzusunda dəyirmi masalar və sosial şəbəkələrdə onlayn kampaniyalar keçirilmişdir. Bu günə qədər onlarla ölkədə uğurla fəaliyyət göstərən bu kampaniyaya 120 mindən çox insan və 115 təşkilat qoşulub. Nəticə olaraq, Xocalı qətliamı hazırda 10 ölkədə və Amerika Birləşmiş Ştatlarının 21 əyalətində qəbul edilmiş parlament aktları ilə tanınır.

Xocalıda yaşanan dəhşət və həmin gecənin canlı şahidləri ilə müsahibələr dünyanın bir çox milli və beynəlxalq səviyyəli kitab, jurnal, qəzet və məqalələrində yer almışdır. Bunlarla yanaşı Xocalı genosidinin əsl təşkilatçısının Ermənistan hökuməti olduğunu danılmaz bir fakt olaraq dünyaya təqdim edən əsas məqam isə onların öz fikirləri ilə etiraf olunmuş kitab və müsahibələridir.

Bu gün belə satışda olan və Markar Melkonyanın yazdığı “Qardaşımın Yolu” kitabı erməni silahlısı və Xocalı qətliamının iştirakçısı olmuş Monte Melkonyanın həyatına həsr olunmuşdur. Xarici dillərə tərcümə olunmuş kitabın Ermənistan terrorçusunun “qəhrəman” kimi qələmə verilməsi nə qədər təəssüf hissi doğursa da, orada qeyd olunan sətirlər Xocalı şəhərinə edilən hücumun strateji bir hədəf olduğunu da açıq şəkildə sübut edir və Ermənistanın terrorçu xislətini ortaya qoyur.

Həmçinin keçmiş erməni lideri Serj Sarkisyan 2004-cü ildə ingilis jurnalisti Tomas de Vala verdiyi müsahibədə: "Xocalıdan əvvəl azərbaycanlılar bizimlə zarafat etdiklərini düşünürdülər; ermənilərin mülki əhaliyə qarşı əl qaldıra bilməyən insanlar olduğunu düşünürdülər. Biz bunun əksini sübut edə bildik…" sözləri ilə Xocalı qətliamında Ermənistan hökumətinin birbaşa iştirakı olduğunu öz sözləri ilə sübut etmişdir.

Azərbaycan 200 ildir ki, ermənilər tərəfindən planlaşdırılmış etnik təmizləmə və soyqırımın qurbanı olub. Ermənistanın qanunsuz işğalı nəticəsində Azərbaycan xalqı öz tarixi torpaqlarından didərgin düşərək qaçqın və məcburi köçkün vəziyyətinə düşüb. Sovet dövründə də azərbaycanlılar öz tarixi torpaqlarından didərgin düşüblər. 1948-1953-cü illərdə 150 min azərbaycanlı Ermənistandan deportasiya edilərək Kür-Araz düzünə yerləşdirildi. 1988-ci ildə 250 min azərbaycanlı öz tarixi ərazilərindən qovulmuşdur. 1988-ci ildən başlayan Qarabağ hadisələri ermənilərin dənizdən-dənizə dövlət qurmaq istəyini həyata keçirmək üçün davamlı səylərlə yanaşı, şəhər və kəndlərin dağıdılmasına, minlərlə günahsız insanın qətlə yetirilməsinə, o cümlədən insanların didərgin düşməsinə səbəb olub.

Buna əsasən, bir daha demək olar ki, ermənilər tərəfindən “Xocalı”da baş verən qırğın beynəlxalq humanitar hüququn qanun və qaydalarına, BMT Konvensiyalarına, qadın və uşaq hüquqları ilə bağlı insan haqları perspektivlərinə və dağıdılmış Xocalı şəhərinə əsaslanan aşkar faktlarla etnik təmizləmədir. Azərbaycan ötən 27 il ərzində Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Təhlükəsizlik Şurası (BMT TŞ) tərəfindən icrasına nail olunmamış 4 əsas qətnaməni icra edərək regionda sülhü və ədaləti bərqərar etsə də, təəssüf olsun ki, Xocalı qətliamı bir çox dünya dövlətləri tərəfindən hələdə ədalətsiz bir şəkildə tanınmamış olaraq qalır. Beləliklə, Azərbaycan həmin qanlı gecənin şahidi olan insanların naminə mübarizəsini davam etdirəcək və Xocalını qətliam kimi dünyada tanıdacaqdır.

Otuz ildən sonra “Xocalı” kədərinin kölgələri qalib və parıldayan Azərbaycana çevrildi. Xalqımıza qarşı illərdir həyata keçirilən soyqırımılar iqtisadi dayanıqlıq, milli qürurun qorunması, irsin təhlükəsizliyi və ərazi suverenliyinə sarsılmaz istək konsepsiyalarını gücləndirməkdən başqa uğura nail olmadı.

Bu gün qalib xalqın yeganə istəyi, Xocalı qətliamının tanınması və Xocalı cinayətinin qatillərinin beynəlxalq arenada öz cəzalarını alması, sadəcə o qanlı gecədə qurban olan insanların hüquqlarının yerinə yetirilməsi deyil, həmçinin gələcəkdə insanlığa qarşı baş verə biləcək soyqırımların və qırğınların qarşısının alınmasıdır.

Dünyanın bu soyqırımına qarşı laqeyd qalması, gələcək nəsillərin millətlər arasında dostluq və birliyə olan ümidlərini yox edəcəkdir.

Xəbəri sosial şəbəkələrdə paylaşın

Bizi sosial şəbəkələrdə izləyin

Azərbaycan Lissabondakı “Web Summit 2026”da milli pavilyonla təmsil olunub

AzTU Çin universiteti ilə əməkdaşlığı genişləndirir

Neftin qiyməti hələ ki, yüksək səviyyədə qalmaqda davam edir

Numan Kurtulmuş: Heç bir ölkə Paris İqlim Sazişindən irəli gələn öhdəliklərdən yayına bilməz

Səfir: SOCAR Gürcüstanda yaşayan azərbaycanlı gənclərin təhsilinə dəstək göstərir

Türk filosofdan tələbələrə ustad dərsi: Dezinformasiyanı necə müəyyənləşdirməli?

İqtisadiyyat naziri: Dövlət şirkətləri büdcə üçün gəlir mənbəyinə çevrilir

Nazir: Növbəti ildə bütün rayonlar öz gəlirləri hesabına xərclərini tam qarşılayacaq

Mikayıl Cabbarov: Azərbaycan şirkətləri beynəlxalq bazarlara çıxır, gəlir bazası şaxələnir

Murat Kurum: Azərbaycan-Türkiyə qardaşlığı və strateji tərəfdaşlığı COP31-də bir daha nümayiş etdirildi -  MÜSAHİBƏ  VİDEO

Murat Kurum: Azərbaycan-Türkiyə qardaşlığı və strateji tərəfdaşlığı COP31-də bir daha nümayiş etdirildi - MÜSAHİBƏ VİDEO

Məktəbin qarşısında avtoxuliqanlıq edən sürücü həbs edilib

Gələn il işğaldan azad edilmiş ərazilərimizdə yenidənqurma işlərinin maliyyə təminatı tam təmin olunacaq

COP31 çərçivəsində “Feniks quşu” pavilyonu təşkil olunub

“Azərbaycan Respublikası Dövlət Qulluğu Məcəlləsinin təsdiq edilməsi, qüvvəyə minməsi və bununla bağlı hüquqi tənzimləmə haqqında” Azərbaycan Respublikasının 2026-cı il 16 oktyabr tarixli 490-VIIQ nömrəli Qanununun tətbiqi və bununla əlaqədar bəzi məsələlərin tənzimlənməsi barədə
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı

İordaniyada “Telegram” tətbiqinin fəaliyyəti bloklanıb

Uels şahzadəsi Uilyam və Keyt Middlton Hindistana səfər ediblər

Azərbaycan Respublikası Dövlət Qulluğu Məcəlləsinin təsdiq edilməsi, qüvvəyə minməsi və bununla bağlı hüquqi tənzimləmə haqqında
Azərbaycan Respublikasının Qanunu

Azərbaycan Respublikasının Əmək Məcəlləsində dəyişiklik edilməsi haqqında
Azərbaycan Respublikasının Qanunu

2027-ci il dövlət büdcəsinin gəlirlərində qeyri-neft sektorunun payı 60,6 faiz olacaq

“Dövlət satınalmaları haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda dəyişiklik edilməsi barədə” Azərbaycan Respublikasının 2026-cı il 23 oktyabr tarixli 497-VIIQD nömrəli Qanununun tətbiqi və “Dövlət satınalmaları haqqında” Azərbaycan Respublikasının 2023-cü il 14 iyul tarixli 988-VIQ nömrəli Qanununun tətbiqi barədə” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2023-cü il 19 avqust tarixli 2307 nömrəli Fərmanında dəyişiklik edilməsi haqqında
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı

“Dövlət satınalmaları haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda dəyişiklik edilməsi barədə
Azərbaycan Respublikasının Qanunu

Bu ilin yanvar-sentyabr aylarında nəqliyyat dəhlizləri ilə 32 milyon tonadək yük daşınıb

Sahil Babayev: Azərbaycan ÜDM-dən artıq valyuta ehtiyatlarına malik olan azsaylı ölkələrdəndir

Bu saata olan əsas xəbərlər

Agentlik sədri: Azərbaycanda ilk dəfə "İstedadlar sərgisi"nin keçirilməsi planlaşdırılır VİDEO

Agentlik sədri: Azərbaycanda ilk dəfə "İstedadlar sərgisi"nin keçirilməsi planlaşdırılır VİDEO

Maliyyə naziri: Dövlət borcunun idarə edilməsi sahəsində müsbət dinamika qorunur

Abbas Əraqçi: İran diplomatiyaya üstünlük verir

Zaqreb Qran-Prisinin qalibi: Finalda alman cüdoçudan komanda yoldaşımın qisasını aldım - MÜSAHİBƏ

Fransada dövlət qulluqçularının həmkarlar ittifaqı noyabrın 17-də tətilə qoşulacaq

Aqrar sektorda süni zəka və yeni texnologiyalar məşğulluğu artıracaq VİDEO

Aqrar sektorda süni zəka və yeni texnologiyalar məşğulluğu artıracaq VİDEO

David Qurgenidze: Gürcüstan və Azərbaycan universitetləri arasında əməkdaşlığın genişləndirilməsi vacibdir

Yarpağı xurma, meyvəsi çiyələk, dadı tut – Lənkəranda qeyri-adi ağac diqqət çəkib

Sahil Babayev: 2027-ci ilin dövlət büdcəsi ölkənin inkişaf prioritetləri nəzərə alınmaqla hazırlanıb

İdris İsayev: Hazırda 1100-dən artıq Gürcüstan vətəndaşı Azərbaycanda ali təhsil alır

Rusiya Müdafiə Nazirliyi gecə saatlarında 1336 dronun məhv edildiyini bildirib

Fransadakı aksiyalarda prezident Makronun istefası tələb olunacaq

“Morgan Stanley” qlobal səhmlər üzrə investisiya mövqeyini artırıb

AzTU-da əcnəbi tələbələrlə görüş olub

Zaur Əliyev: Qabaqcıl texnologiyaların tətbiqi aqrar sektor mütəxəssislərindən fərqli bilik və bacarıqlar tələb edir

Sahibə Qafarova: Əhalinin gəlirlərinin artırılması üçün tədbirlər görülür

Yuxusuzluğun aradan qaldırılmasında xalq təbabətində istifadə olunan bitkilər

“Anthropic”in IPO-su süni intellekt sektoru üçün mühüm sınaq olacaq

Azərbaycanda 140 nəfər enerji idarəçisi olmaq hüququ qazanıb

İran Hörmüz boğazının açılması üçün möhləti iki günə endirib

Azad edilmiş ərazilərdə daha 1459,5 hektar sahə minalardan təmizlənib

Qızıl yeni həftəyə ucuzlaşma ilə başlayıb

İspaniyanın Kanar adalarına iki gün ərzində 2000-dən çox miqrant gəlib

Qərbi Azərbaycanda tarixi abidələrimiz - Becni qalası

“Sea Breeze”də “Türk dünyası – 2026” beynəlxalq idman rəqsləri müsabiqəsi keçirilib

Bölgə kitabxanalarının əməkdaşları rəqəmsal yeniliklər və elektron resurslarla tanış edilib

Misir Aralıq dənizindəki yeni qaz yatağında hasilata başlayıb

Parisdə və ətraf ərazilərdə təhsil müəssisələrinin yaxınlığında aksiyalar qadağan edilib

İran neftinin tədarükü dayandıqdan sonra Çin zavodları İraqa üz tutub

Paytaxtda avtoxuliqanlıq edən sürücü həbs edilib VİDEO

Paytaxtda avtoxuliqanlıq edən sürücü həbs edilib VİDEO

MDU-da elmi fəaliyyət stimullaşdırılır: 100-ə yaxın əməkdaş mükafatlandırılıb

“Goldman Sachs”: Neft bazarında kifayət qədər böyük təklif artıqlığı yarana bilər

Vətən müharibəsində həkimin yaddaşından silinməyən an: “Mən Daşaltıdan gəlirəm, Şuşaya yaxınlaşmışıq”

Cavid Qurbanov: Müasir əmək bazarının tələblərinə cavab verən insan kapitalının formalaşdırılması prioritetdir VİDEO

Cavid Qurbanov: Müasir əmək bazarının tələblərinə cavab verən insan kapitalının formalaşdırılması prioritetdir VİDEO

Qəbələdə məktəblilərə öz hüquqları barədə ətraflı məlumat verilib

Baş prokuror Kamran Əliyev Argentinanın ədliyyə naziri ilə görüşüb

Antonio Quterreş Rohingya müsəlmanlarının hüquqlarını bərpa etməyə çağırıb

Krım körpüsünün bağlanması qatarların hərəkətində gecikmələrə səbəb olub

Futbolçular niyə meydanda huşunu itirir? – İdman həkimi ilə müsahibə

Deputat: Azərbaycan–Böyük Britaniya münasibətlərində yeni mərhələ başlayır

Nazir müavini: Bu ilin 10 ayında 164 mindən çox şəxs işlə təmin edilib VİDEO

Nazir müavini: Bu ilin 10 ayında 164 mindən çox şəxs işlə təmin edilib VİDEO

İstanbulda Azərbaycanın investisiya imkanlarına dair tədbir olub

Milli Məclisdə 2027-ci ilin dövlət büdcəsi və büdcə zərfinə daxil olan qanun layihələrinin müzakirəsinə başlanıb

Xaçmazda minik avtomobili aşıb, sürücü ölüb, dörd nəfər xəsarət alıb

Prezident İlham Əliyevin beynəlxalq platformalarda keçirdiyi görüşlər Azərbaycanın artan nüfuzunun göstəricisidir - ŞƏRH

“Amazon” şirkətinin 40 internet peykini daşıyan raketin missiyası uğursuz olub

Rəşad Mustafayev: Əmək bazarında dəyişikliklərin miqyası və sürəti artıq gündəlik həyatımızda hiss olunur VİDEO

Rəşad Mustafayev: Əmək bazarında dəyişikliklərin miqyası və sürəti artıq gündəlik həyatımızda hiss olunur VİDEO

Şeremetyevo hava limanında uçuşlara qoyulan məhdudiyyətlər aradan qaldırılıb

Həftəsonu ölkə ərazisində 59 cinayətin açılması təmin olunub

Ombudsman beynəlxalq ictimaiyyəti Azərbaycanda humanitar minatəmizləmə fəaliyyətinə dəstəyi gücləndirməyə çağırıb

Ronaldinyo 11 illik fasilədən sonra futbola qayıdıb

Azərbaycan-Cənubi Qafqazın tolerantlıq oazisi – MƏQALƏ

Ucar məktəbliləri ilə vətənpərvərlik və sağlam həyat tərzi mövzusunda görüş təşkil olunub

ABŞ doqquz tərəfdaş ölkə ilə süni intellektin təhlükəsizliyinə dair saziş imzalayıb

İngiltərə millisi ilkə imza atıb, İspaniyanın uğurlu seriyası başa çatıb

Şahdağda qar örtüyünün hündürlüyü 20 santimetrdir - FAKTİKİ HAVA

Urxan Ələkbərov: Azərbaycan dövlət idarəçiliyi sahəsində innovativ təcrübəsi ilə beynəlxalq maraq doğurur

İdarəçilik Akademiyası Qazaxıstanın dövlət qulluqçuları üçün növbəti təlim-təcrübə proqramına başlayır

İraq mediasında Zəfər Günü və işğaldan azad edilmiş ərazilərdə bərpa işləri barədə məqalələr dərc olunub

NASA-nın “Voyager-1” zondu kosmosda 26 milyard kilometr məsafə qət edir

Qızıl və gümüş ucuzlaşıb VİDEO

Qızıl və gümüş ucuzlaşıb VİDEO

Bakıda güclü külək nəticəsində 32 ağac sınıb, 36 ağacın budaqları qırılıb

Birjalarda neftin qiyməti müxtəlif istiqamətlərdə dəyişib VİDEO

Birjalarda neftin qiyməti müxtəlif istiqamətlərdə dəyişib VİDEO

COP31-də bu gün elm, sənaye və texnologiya məsələlərinə həsr olunub

İlin son sınağı: Azərbaycan millisi Andorra ilə qarşılaşacaq

FHN: Ötən həftə ərzində 182 yanğına çıxış olub, 61 nəfər xilas edilib VİDEO

FHN: Ötən həftə ərzində 182 yanğına çıxış olub, 61 nəfər xilas edilib VİDEO

ABŞ Putin, Tramp və Si Cinpin arasında noyabrın 19-da keçiriləcək görüşü təsdiqləyib

16 noyabr Beynəlxalq Tolerantlıq Günüdür

Dövlət sərhədini pozmağa cəhd edən paratrike tipli uçuş aparatı zərərsizləşdirilib VİDEO

Dövlət sərhədini pozmağa cəhd edən paratrike tipli uçuş aparatı zərərsizləşdirilib VİDEO

Hazırda Bakıda bir neçə istiqamətdə nəqliyyatın hərəkətində sıxlıq yaranıb

Paytaxtda qızıl-zinət əşyaları və mobil telefon oğurlayan şəxslər saxlanılıblar

Tailandda baş verən yanğın nəticəsində 11 nəfər həlak olub

Husilər Yəmənin müvəqqəti paytaxtı Ədənə doğru irəliləyirlər

Fon der Lyayen: Avropa Ukrayna ilə bağlı sülh danışıqlarında iştirak edəcək

SEPAH Bəhreyndə ABŞ radar stansiyasına dronlarla zərbə endirdiyini bildirib

Tramp ABŞ-də aviasiya sistemindəki problemlərə görə Bayden administrasiyasını günahlandırıb