Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi

Özbəkistanda Novruz bayramı

Özbəkistanda Novruz bayramı

Özbək tədqiqatçı dost ölkədə Novruzun necə qeyd olunmasından bəhs edir

Bakı, 19 mart, AZƏRTAC

Novruz bayramı ərəfəsində AZƏRTAC türk xalqlarının nümayəndələrindən baharın çoxdan gözlənilən gəlişini qeyd edən bu bayramın əhəmiyyəti barədə məlumat verməyi xahiş edib.

Özbək sərgi kuratoru və müstəqil mədəniyyət tədqiqatçısı Maksud Askarov:

Özbək xalqı Novruz bayramını yüksək qiymətləndirir. Xalq təqviminə görə, bayramın intizarı qış “çilləsinin” (ilin ən soyuq qırx günü) sonunu qeyd edən fevralın ortalarında qargülü çiçəyinin ilk dəfə görünməsi ilə başlayır. Bu çiçəklə bağlı bir ənənə var: uşaqlar məhəllədə evdən evə gəzərək onun haqqında mahnı oxuyurlar. Böyüklərdən onlardan bir çiçək götürmələri, onu gözlərinə tutmaları və qışın bitməsi xəbərini ilk çatdıran uşaqları mükafatlandırmaları gözlənilir.

Novruz ənənələrinin ikinci mərhələsi “darveşona” adlanan ictimai tədbirdir. Bu tədbirdə ağsaqqallar martın əvvəlində isti bir gün təyin edir, böyük qazanlarda ət və buğdadan hazırlanmış “həlim” adlı xüsusi bir yemək hazırlanır və bu təam bütün icma üzvlərinə paylanır.

Novruz bayramında ənənəvi geyimlərdə çiçəklənən bağlarda gəzmək adətdir. Qızların saçları hörülür, çiçəklər və ipək püsküllərlə bəzədilirdi. Ənənəvi Novruz yeməkləri müxtəlif göyərtilərdən hazırlanır. Xəmir xörəklərindən tutmuş şişirdilmiş çörəklərə qədər demək olar ki, hər şey ətirli yaz otları ilə doldurulur. Novruz bayramında isə uşaqlar şəhər meydanlarında çərpələng uçurdurlar.

Novruzda qonaqları xüsusi şirniyyatlarla və bayramın əsas rəmzi yeməyi olan sumalakla (cücərmiş buğda dənələrindən hazırlanmış bayram yeməyi) qarşılamaq adətdir. Onlar, həmçinin hər gün bir-birlərinə xoş Novruz əhvali-ruhiyyəsi arzulayırlar və özbək şairi Əlişir Nəvainin sətirlərini təkrarlayırlar: “Hər gecə mübarək Qədr gecəsi - müqəddəs Ramazan ayında tale gecəsi olsun və hər gün Novruz olsun!”

Qloballaşan dünyada həm yaxşı, həm də nisbətən zərərli və qeyri-müəyyən olan hər şeyin hamı üçün vahid bir sistemə çevrildiyi bir vaxtda təbiətin və torpağımızın dəyərlərini, tarixi kökləri və nəsil yaddaşımızı birləşdirən, onları daim xatırladan, təkcə təbiəti deyil, həm də mədəniyyəti oyadan bu gözəl bayram kimi əla fürsətə çevirən öz ənənəvi, mehriban bayramımızın olması xüsusilə vacibdir. Türk xalqları üçün Novruzu mədəniyyətin qorunması və dirçəlişinin rəmzi kimi qeyd etmək ənənələrini qorumaq və yaşatmaq zəruridir.

Uşaqlıq xatirələrim baharın gəlişi və nənəmin sumalak hazırlamaq üçün buğdanı çeşidləməsi ilə qırılmaz şəkildə bağlıdır. O, baharı çox sevirdi və bayramı özbəkcə təbriklər ilə, ehtiramla, yenidən doğuşa olan inamla ifadə edirdi. Nənəm cücərən buğdaya heç kimin baxmasına belə izn vermədən, pis nəzərin bu sirli yeməyin dadını poza biləcəyinə inanaraq özü sumalak hazırlayırdı. Bayrama hazırlıqlara fevralın sonunda başlayır və martın 8-də artıq bu mübarək yeməyi böyük bir qazanda 24 saat bişirirdik.

Yadımdadır, 1992-ci ildə əmiuşaqlarım qazanı quraşdırmaq üçün həyətimizdə iki çuxur qazmışdılar: pilləli bir çuxura odun, digərinə isə qazan qoyulurdu. Hündür sahənin ətrafında xalçalar və kürpaçılar (özbək ənənəvi döşəkləri) düzülürdü, burada ağsaqqallar inqrediyentləri düzməyə başlayır və xeyir-dua verirdilər. Hamı sumalağın yalnız dualarla şirin olacağına, ilin isə ailəmiz üçün xoşbəxt və fəlakətsiz keçəcəyinə, od, su, cücərmiş buğda və onun şirin şirəsi, üzərində kapgir adlı nəhəng qayğanaq olan süfrənin bərəkət gətirəcəyinə inanırdı.

Həyətdəki uşaqlar çaylardan çınqıllar yığırdılar; xalalar yığılmış daşları diqqətlə çeşidləyir, qaynar su ilə isladır, təmizləyir və sonra qazana atırdılar, sanki bütün sirlərimiz onun dibinə batacaq, 100 litrlik şirin, karamel kimi qalın kütləni yanmaqdan xilas edəcək, soyuqlar nəhayət geri çəkiləcək, badam ağacları çiçəklənəcək, ərik ağacları şaxtadan solmayacaq, nar və üzüm kollarına torpaq qatlarını çıxararaq hava verməyin vaxtı olduğuna dair sevincli ümidlərimiz boşa çıxmayacaqdı.

Qarşıdan bayram gəlirdi... Uşaqlar yenidən boş lyaqanlar (ənənəvi özbək keramika boşqabı) ilə plov qazanının yanında dayanır, qril üzərində şiş kabab şişini və sonsuz bir möcüzəni gözləyirdilər. Sübh çağı oyananda isə qəhvə və çay yox, sumalak təklif edilirdi.

 
Müəllif - Anara Axundova

Xəbəri sosial şəbəkələrdə paylaşın

Bizi sosial şəbəkələrdə izləyin

COP31-dəki Azərbaycan pavilyonu bayrağımızın rəngləri ilə xüsusi diqqət çəkir

Nazirlik rəsmisi: Respublika üzrə 2026–2030-cu illərdə 32 milyondan çox tingə ehtiyac yaranacağı gözlənilir

Bu gün Azərbaycan millisi İraqla qarşılaşacaq

Macarıstanda avroya keçid qiymətlərin kəskin artımına səbəb olmaya bilər

Ekspertlər: Tələb və təklif balansındakı dəyişmələr neft qiymətlərinə aşağı istiqamətli təzyiq göstərir

Azərbaycanda sertifikatlı ting istehsalının genişləndirilməsi və bağçılıqda keyfiyyətə nəzarətin gücləndirilməsi prioritetdir

Sərdar Hacıyev: Fermerlərin bilik və bacarıqlarının artırılması Dövlət Proqramının əsas istiqamətlərindəndir

“Kəpəz” – “Qarabağ” oyunu üçün 1 günə 8400 bilet satılıb

Qubada müasir bağçılıq və tingçilik təlimləri başladı: Beynəlxalq təcrübə yerli fermerlərlə bölüşülür

Növbəti köç Xocavəndə çatıb

Qazlaşdırılmayan kəndlərin sakinləri qış üçün odunu necə və haradan əldə edə bilərlər?

Vyanada Azərbaycan icmasının yeni hədəfləri müzakirə olunub

Marin Lö Pen: Prezident seçilsəm, Ukraynaya maliyyə yardımını dayandıracağam

Alman ekspert: Azərbaycan iqtisadi və geosiyasi baxımdan Aİ üçün vacib ölkəyə çevrilib

Cənubi Koreya 1 trilyon dollarlıq ixrac göstəricisinə yaxınlaşır

Rəqəmsal dövrdə informasiya təhlükəsizliyi: QHT-lərin qarşısında duran yeni çağırışlar

Faiq Quliyev: Gürcüstanda yaşayan azərbaycanlı gənclərin təhsili prioritet istiqamətlərdəndir

Parlament 2027-cı ilin dövlət büdcəsi layihəsini birinci oxunuşda təsdiqləyib

İdris İsayev: Azərbaycanın 10 universiteti dünyanın ən yaxşı 1000 ali məktəbi sırasındadır

Polşa ilə hərbi tibb sahəsində əməkdaşlıq inkişaf etdirilir

Gürcüstandan olan gənclər ADA Universitetinin proqramlarında fəal iştirak edirlər

DSMF Dünya Pensiya Sammitinin müsabiqəsində iki beynəlxalq mükafata layiq görülüb

Fərid Şəfiyev: Azərbaycan və Əfqanıstan arasında münasibətlər dərin tarixi köklərə malikdir

Rizvan Nəbiyev: Azərbaycanın xarici siyasət imkanlarının genişləndirilməsi qarşıdakı dövrün prioritet istiqamətlərindəndir

Kirayə mənzil fonduna daha 91 mənzil əlavə olunub

YPX Alayının əməkdaşları səhhəti pisləşən əcnəbi sürücünü xilas ediblər VİDEO

YPX Alayının əməkdaşları səhhəti pisləşən əcnəbi sürücünü xilas ediblər VİDEO

Qahirədə Misirdə təhsil alan azərbaycanlı tələbələrlə görüş keçirilib

Yohan Vadeful: Almaniya Azərbaycanla münasibətlərini yeni, strateji əsas üzərində qurub

Elxan Abdullayev: Millimizə görə ili pozitiv notlarla başa vururuq

İrlandiyalı boksçu 3 aylıq komadan sonra vəfat edib

Moskva aeroportları dron hücumları səbəbindən gecə boyu işləməyib

Sofi Bine: Emmanuel Makronun onillik hakimiyyəti fəlakətli dövr olub

Sabahın hava proqnozu açıqlanıb VİDEO

Sabahın hava proqnozu açıqlanıb VİDEO

Vergi ödəyicilərinə mərkəzlərdə 752 mindən çox xidmət göstərilib

Aysel Yaqubova: COP31 çərçivəsində təmiz enerji texnologiyalarının təşviqi istiqamətində əməkdaşlıq edirik

INRAIL layihəsi dayanıqlı nəqliyyat modelinin formalaşdırılması baxımından regional əhəmiyyət daşıyır

Siyasi elmlər doktoru: Dublin görüşləri Azərbaycanın Avrasiyanın geosiyasi xəritəsində artan rolunu təsdiqləyib

Türk ekspert: Azərbaycanın enerji və nəqliyyat bağlantıları Avropa ilə Asiya arasında iqtisadi əməkdaşlığın genişlənməsinə xidmət edir

Qərbi Azərbaycanda tarixi abidələrimiz – Ələyəzdə hərbi kilsə

Alıcılıq qabiliyyətinin azalması fransızların qida vərdişlərini dəyişdirib

Böyük Britaniya Cənubi Qafqazda sülh istiqamətində əldə olunan irəliləyişi alqışlayır VİDEO

Böyük Britaniya Cənubi Qafqazda sülh istiqamətində əldə olunan irəliləyişi alqışlayır VİDEO

FIFA-ya keçiriləcək prezident seçkilərində Canni İnfantinonun əsas rəqibi bəlli olub

UNESCO: Süni intellekt çatbotları iqlim dəyişmələri üzrə elmi faktlardan imtina edə bilər

Səfir: Azərbaycan müdafiə və təhlükəsizlik baxımından dəyərli tərəfdaşdır VİDEO

Səfir: Azərbaycan müdafiə və təhlükəsizlik baxımından dəyərli tərəfdaşdır VİDEO

Böyük Britaniya səfiri: Strateji Tərəfdaşlıq təhsil və elm sahəsində əlaqələri daha da gücləndirəcək VİDEO

Böyük Britaniya səfiri: Strateji Tərəfdaşlıq təhsil və elm sahəsində əlaqələri daha da gücləndirəcək VİDEO

BMU ilə Gürcüstanın nüfuzlu universitetləri arasında memorandumlar imzalanıb

Külli miqdarda narkotik vasitənin ölkə ərazisinə keçirilməsinin qarşısı alınıb

Anemiya ilə mübarizədə xalq təbabətinin unudulmuş reseptləri

Astarada avtomobilin vurduğu piyada xəstəxanada ölüb

Dankan Norman: Enerji əlaqələri tərəfdaşlığımızın əsas sütunudur VİDEO

Dankan Norman: Enerji əlaqələri tərəfdaşlığımızın əsas sütunudur VİDEO

Xocalıda yeni tut bağları salınıb FOTOLAR

Fransanın Aİ-dən çıxmasının riskləri: “Frexit” ölkəyə nə vəd edir?

Astanada Çingiz Aytmatovun irsi və türk xalqlarının ədəbi əlaqələri müzakirə olunub

Nəqliyyat dəhlizləri ilə daşınan yüklərin həcmi açıqlanıb

Türk professor: Azərbaycanın COP31-də geniş pavilyonla təmsil olunması bizim üçün çox dəyərlidir

Avstraliyada görmə qabiliyyətini bərpa edə biləcək süni buynuz qişa hazırlanır

Baş prokuror Kamran Əliyev Buenos-Ayresdə beynəlxalq prokurorluq əməkdaşlığının inkişafından danışıb

Azərbaycanlı həkimin yeni cərrahi metodu beynəlxalq konqresdə qalib seçilib

Səfir: Azərbaycan-Böyük Britaniya strateji tərəfdaşlığı iqtisadi artıma və təhlükəsizliyə töhfə verəcək VİDEO

Səfir: Azərbaycan-Böyük Britaniya strateji tərəfdaşlığı iqtisadi artıma və təhlükəsizliyə töhfə verəcək VİDEO

NBA-da güc reytinqi yenilənib: “San-Antonio Spörs” liderliyini qoruyub

® Sizi aldatmağa çalışdıqlarını necə anlaya bilərsiniz?

Bakı şəhərində qışa hazırlıq tədbirləri görülür VİDEO

Bakı şəhərində qışa hazırlıq tədbirləri görülür VİDEO

Susanna Useinova: Özbək rəqsi xalqın özünəməxsus dilidir

Gənclər Kitabxanasında Milli Dirçəliş Gününə həsr olunmuş silsilə materiallar hazırlanıb

Ordubadda baş verən yol qəzası ilə bağlı cinayət işi başlanıb

“Qobustan” jurnalının yeni nömrəsi təqdim edilib

® Biznes xərclərindən də millər qazandıran “ABB AZAL Miles Business” kartları təqdim olunub

Amerikanın iri data mərkəzləri atmosferə Danimarkanın emissiyasına bərabər karbon qazı buraxır

Ceffri Verbok: Azərbaycana sevgimin izaha ehtiyacı yoxdur  - MÜSAHİBƏ VİDEO

Ceffri Verbok: Azərbaycana sevgimin izaha ehtiyacı yoxdur  - MÜSAHİBƏ VİDEO

Milli Məclisdə 2027-ci ilin dövlət büdcəsi layihəsinin müzakirəsi davam edir

® “PAŞA Holdinq”in dəstəklədiyi startap Qazaxıstan bazarına çıxır

Çinin “Mengxiang” qazma gəmisi yeni dünya rekordu müəyyən edib

Rəsədxana: Geomaqnit qasırğası gözlənilir

“Dözə bilmirdim, ağlaya-ağlaya gedib, ağlaya-ağlaya da qayıdırdım...” - Ballıcadan REPORTAJ VİDEO

“Dözə bilmirdim, ağlaya-ağlaya gedib, ağlaya-ağlaya da qayıdırdım...” - Ballıcadan REPORTAJ VİDEO

Okeanlar karbon emissiyalarının daha böyük hissəsini udur - yeni tədqiqat

Ukrayna ədəbiyyatının üç romanı Azərbaycan dilində

Qızılı yarpaqlar Daşkəndə nağıl ovqatı bəxş edib – FOTOLAR

DİN: Ötən gün 52 cinayətin açılması təmin olunub

Beş Avropa ölkəsi qanunsuz miqrantları Ruandaya göndərməyi planlaşdırır

FHN-dən valideynlərə ciddi çağırış: Uşaqları evdə tək qoymayın VİDEO

FHN-dən valideynlərə ciddi çağırış: Uşaqları evdə tək qoymayın VİDEO

AAYDA sədri Lənkəran, Astara və Lerik sakinlərinin müraciətlərini dinləyəcək

Polşa mediası: Azərbaycan Avropa İttifaqı ilə əməkdaşlığı gücləndirir

Azərbaycan basketbol millisi İslandiya ilə qarşılaşacaq

Ağalbəbə türbələri haqqında tədqiqat əsəri nəşr olunub

Qızılın qiyməti son bir ilin ən aşağı səviyyəsindədir

Azərbaycan Voleybol Federasiyasının nümayəndəsi beynəlxalq yarışa təyinat alıb

Nazir: Təhsilin əsas məqsədlərindən biri şagirdlərin şəxsiyyət kimi formalaşmasıdır

“OpenAI” uşaqların istismarını əks etdirən görüntüləri aşkarlamaq üçün yeni alət hazırlayıb

Vətəndaşlar icbari sığorta müqavilələri ilə bağlı bildirişləri “mygov” ilə də əldə edə bilərlər

AQTA: Quş qripi və Nyukasl xəstəliyinə qarşı epizootoloji monitorinq aparılacaq

“Goldman Sachs”: Qızılın qiymətinin əvvəlki rekord səviyyəyə qayıtması iki il çəkəcək

Nazir Anar Əliyev Naxçıvanda vətəndaşlar müraciətlərini dinləyəcək

Akademik İradə Hüseynova: Milli dirçəlişin əsas dayaqlarından biri elmin və təhsilin inkişafıdır

® Mərkəzi Gömrük Hospitalının şöbə rəisi İlqar Tahiroğlu Ümumdünya Gömrük Təşkilatının mükafatına layiq görülüb

Yardımlı və Lənkəran rayonlarının bəzi ərazilərinin qaz təchizatında fasilə yaranıb

Hərbi qulluqçulara ali hərbi rütbələr təqdim edilib

Azərbaycanlı tələbələr gələn ildən Oklahoma Dövlət Universitetində təhsil almaq imkanı əldə edəcəklər VİDEO

Azərbaycanlı tələbələr gələn ildən Oklahoma Dövlət Universitetində təhsil almaq imkanı əldə edəcəklər VİDEO

Qızıl və gümüş bahalaşıb VİDEO

Qızıl və gümüş bahalaşıb VİDEO

Neft ucuzlaşır VİDEO

Neft ucuzlaşır VİDEO

Dünya Bankı Azərbaycanda torpaqların konsolidasiyasına maliyyə dəstəyi göstərəcək VİDEO

Dünya Bankı Azərbaycanda torpaqların konsolidasiyasına maliyyə dəstəyi göstərəcək VİDEO